• Loading...
 
Lịch sử Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - Chương V
Ngày xuất bản: 20/03/2017 10:10:00 SA
Lượt xem: 441

Tuổi trẻ Yên Bái trong sự nghiệp đổi mới đất nước (1986 - 1996)


                I. Thế hệ trẻ Yên Bái trong những năm đầu của sự nghiệp đổi mới.

Năm 1986, cùng với cả nước, tỉnh Yên Bái(1) phải đối mặt với vô vàn khó khăn, trở ngại. Chính sách khoán 100 đã không còn phù hợp, bộc lộ nhiều nhược điểm, đời sống kinh tế của người dân gặp không ít khó khăn. Các thế lực thù địch vẫn ngày đêm tìm đủ mọi phương cách chống phá. Với vai trò là tỉnh phên giậu của nước nhà, nhiệm vụ đặt ra đối với Đảng bộ và nhân dân cùng tuổi trẻ trong toàn tỉnh hết sức nặng nề.

Trước tình hình đó, Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ IV đã họp từ ngày 10 đến ngày 13 tháng 10 năm 1986. Đại hội nhiệt liệt biểu dương thành tích của Đảng bộ, quân và dân các dân tộc trong tỉnh đã không ngừng nỗ lực thực hiện nhiệm vụ chính trị do Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ III đề ra. Đại hội xác định trọng tâm phát triển kinh tế toàn tỉnh là lấy nông - lâm nghiệp làm mặt trận hàng đầu, khai thác tiềm năng thế mạnh của địa phương; phấn đấu tự túc lương thực; tập trung xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Đại hội Đảng bộ tỉnh thành công đánh dấu bước chuyển biến quan trọng về nhận thức và quá trình trăn trở tìm tòi, tháo gỡ khó khăn của địa phương; đồng thời vạch ra hướng đi mới cho các dân tộc trong toàn tỉnh. Đại hội đã khơi dậy và củng cố được niềm tin của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh. Nhân dân và đặc biệt các thế hệ trẻ trong tỉnh càng vững tin vào sự lãnh đạo tài tình sáng suốt của Đảng, dồn hết tâm huyết vào lao động, học tập, cống hiến, trưởng thành. Cùng với đại hội của các tỉnh thành khác trên toàn quốc, đại hội này góp phần tạo đà để tiến tới Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VI.

Trước thực trạng khó khăn của nền kinh tế đất nước, trước yêu cầu bức thiết của đời sống kinh tế xã hội và sự diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được triệu tập từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 12 năm 1986. Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, đại hội đã nhìn nhận đánh giá những thành tựu cũng như những hạn chế của nền kinh tế đất nước trong thời gian qua, đồng thời đề ra đường lối đổi mới toàn diện, đồng bộ đất nước từ kinh tế, tư tưởng chính trị, văn hoá - xã hội. Đại hội đề ra quyết sách kinh tế quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu tổng quát của những năm còn lại chặng đường đầu đi lên chủ nghĩa xã hội: "ổn định tình hình kinh tế - xã hội" tiếp tục xây dựng những tiền đề cần thiết cho việc đẩy mạnh công nghiệp hoá trong chặng đường tiếp theo". Đại hội chủ trương xoá bỏ nền kinh tế tập trung quan niêu bao cấp, vốn đã gây đình trệ nền kinh tế đất nước trong nhiều năm qua, tiến tới xây dựng nền kinh tế mới theo cơ chế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng thành công tốt đẹp đã mở ra một bước ngoặt vô cùng trọng đại cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Đường lối đổi mới kịp thời, sáng tạo, đúng đắn, đó đã đi vào lòng dân, được nhân dân nô nức hưởng ứng nhiệt thành. ở mọi thời đại; tuổi trẻ bao giờ cũng là lực lượng quan trọng, có ảnh hưởng to lớn tới sự hình thành và phát triển xã hội: "Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên(1). Câu nói đó của Bác, thêm khẳng định vai trò, vị thế của các thế hệ thanh niên.

Hoà chung luồng gió đổi mới với tuổi trẻ cả nước, tuổi trẻ Yên Bái cũng hăng hái đi đầu tham gia tích cực vào công cuộc đổi mới đất nước. Dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, tuổi trẻ Yên Bái một lòng tin tưởng, phấn khởi trung thành tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, vững tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng, Bác Hồ kính yêu đã chọn lựa.

Nhằm phát huy cao độ vai trò là đội quân xung kích cách mạng, tập hợp và tổ chức tuổi trẻ toàn tỉnh đi đầu thực hiện thành công những nhiệm vụ mà Đại hội Đảng bộ tỉnh đề ra, Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Yên Bái(2) lần VIII đã được triệu tập từ ngày 22 đến ngày 24 tháng 9 năm 1987. 239 đại biểu xuất sắc đại diện cho 7,3 vạn đoàn viên các dân tộc và phong trào thanh niên toàn tỉnh về dự.

Đại hội vinh dự và phấn khởi được đón các đồng chí trong Ban thường vụ tỉnh uỷ: đồng chí Kiều Việt Nguyên, Phó Bí thư trường trực tỉnh uỷ; đồng chí Đỗ Khắc Cương, Phó Bí thư tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh; đoàn đại biểu Trung ương Đoàn do đồng chí Lê Thanh Đạo, Bí thư Trung ương Đoàn dẫn đầu cùng lãnh đạo các ban ngành trong toàn tỉnh, các huyện thị cũng về dự đại hội.

Đại hội mạnh dạn, thẳng thắn đánh giá tình hình công tác Đoàn và phong trào thanh niên toàn tỉnh; đưa ra quyết tâm thực hiện đổi mới công tác vận động thanh niên trong toàn tỉnh nhằm tạo ra bước chuyển biến mới trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên tỉnh nhà. Đại hội đề ra phương hướng, mục tiêu và nhiệm vụ chung của Đoàn về phong trào thanh niên của tỉnh những năm 1987 - 1990, đó là:

1 - Bám sát Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ IV và 5 chương trình công tác của tỉnh uỷ đề ra, quyết tâm tạo ra phong trào hành động cách mạng thật sôi nổi trong thanh niên, tạo mọi điều kiện để tuổi trẻ cống hiến và trưởng thành, hành động có hiệu quả thiết thực, xung kích đi đầu trong việc thực hiện hoá nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN ở tỉnh.

2 - Coi trọng công tác củng cố xây dựng Đoàn, tập hợp thanh niên là nhiệm vụ cấp bách và tập trung mọi khả năng để xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh thật sự đảm bảo vai trò là hạt nhân tập hợp mọi lực lượng thanh niên.

3 - Cải tiến, sáng tạo phương thức hoạt động và công tác giáo dục của Đoàn phù hợp thực tế ở địa phương nhằm tạo ra sự chuyển biến thực sự về nhận thức của thanh niên các dân tộc. Tăng cường bồi dưỡng nâng cao một bước về giác ngộ lý tưởng cộng sản chủ nghĩa cho thanh niên và chăm lo lợi ích của tuổi trẻ, có cuộc sống vui tươi lành mạnh, phát triển nhân cách đạo đức của con người mới XHCN.

4 - Làm tốt công tác phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh, xây dựng củng cố tổ chức Đội rộng rãi cả ở trường học và địa bàn dân cư để thu hút tập hợp các em. Đẩy mạnh mọi mặt hoạt động Đội, phối hợp với các ngành, các lực lượng làm tốt công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng.

Sau 3 ngày làm việc khẩn trương liên tục, Đai hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Hoàng Liên Sơn lần thứ IV đã thành công tốt đẹp. Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành tỉnh Đoàn khoá IV gồm 41 đồng chí. Đồng chí Nguyễn Văn Hoà được bầu làm Bí thư tỉnh Đoàn. Các đồng chí Hà Lâm Kỳ, Đỗ Trọng Tài được bầu làm phó bí thư Tỉnh Đoàn. Đại hội đã bầu được 15 đồng chí đi dự Đai hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh toàn quốc lần thứ V.

Hai tháng sau Đại hội Đoàn tỉnh, Đai hội đại biểu toàn quốc lần thứ V Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cũng được triệu tập tại Thủ đô Hà Nội, từ ngày 27 đến ngày 30 tháng 11 năm 1987. Tham dự đại hội có 750 đại biểu thay mặt cho hơn 17 triệu nam nữ đoàn viên thanh niên trong cả nước. Tỉnh nhà vinh dự có đại biểu trẻ tuổi nhất tham dự (mới 15 tuổi là đoàn viên - học sinh phổ thông). Đại hội nhất trí nêu cao quyết tâm thực hiện khẩu hiệu "Sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại" góp phần thực hiện thắng lợi 3 chương trình kinh tế lớn, đấu tranh chống tiêu cực, thực hiện dân chủ và công bằng xã hội, để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó. Đại hội xác định mục tiêu công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong nhiệm kỳ 1987 - 1992 như sau:

- Động viên tuổi trẻ cả nước tạo ra phong trào hành động cách mạng sôi nổi, rộng khắp nhằm thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược, ba chương trình kinh tế lớn và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ của Đảng và nhân dân giao phó.

- Thông qua lao động, học tập, chiến đấu, xây dựng cuộc sống mới để đào tạo, bồi dưỡng cho thanh niên những phẩm chất của con người mới, sống có lý tưởng, hoài bão và khát vọng, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

- Nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đoàn, đổi mới nhận thức, nội dung và phương thức công tác Đoàn, đổi mới tổ chức và phong cách, hướng về cơ sở nhằm tập hợp đoàn kết thanh niên và chăm sóc giáo dục thiếu niên nhi đồng, xây dựng Đoàn vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức.

Về phong trào thanh niên, Đại hội quyết định tiếp tục phát triển phong trào: "Tuổi trẻ xung kích sáng tạo, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tập trung thực hiện 4 chương trình hành động cách mạng:

1. Tuổi trẻ xung kích và sáng tạo trên mặt trận kinh tế, thực hiện thắng lợi 3 chương trình mục tiêu về lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu.

2. Tuổi trẻ đi đầu thực hiện các chính sách xã hội và đấu tranh cho công bằng xã hội.

3. Tuổi trẻ xung kích trên mặt trận quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc.

4. Tuổi trẻ học tập và tiến quân vào khoa học kỹ thuật.

Đại hội Đoàn toàn tỉnh và Đại hội Đoàn toàn quốc thành công rực rỡ, mở ra hướng đi mới đầy sáng tạo cho công tác Đoàn và phong trào thanh niên Yên Bái, được đông đảo cán bộ đoàn viên, thanh niên trong tỉnh hưởng ứng tích cực. Tuy nhiên với đặc thù là một tỉnh miền núi, có nhiều dân tộc anh em cùng chung sống, phong tục tập quán khác nhau, trình độ dân trí cũng chưa thật cao và đồng đều nên việc tiếp cận với những cái mới còn không ít khó khăn. Mặt khác, đoàn viên thanh niên trong tỉnh vốn đang hoạt động, tư tuy theo cơ chế cũ, nay chuyển đổi sang cơ chế mới nên không khỏi có những bỡ ngỡ, xáo trộn về lề lối, tác phong công việc, về suy nghĩ, nhận thức vấn đề. Đây thực sự là những khó khăn, trở ngại cho cán bộ và đoàn viên thanh niên trong tỉnh. Song, với phẩm chất năng động, sáng tạo, tinh thần tiên phong vượt khó, cộng với nhiệt huyết tuổi trẻ của người đoàn viên thanh niên cộng sản, mọi khó khăn ngáng trở từng bước được đẩy lùi, tháo gỡ. Các cấp bộ Đoàn đã nhanh chóng, thích ứng với thời cuộc, tìm ra nhiều phương thức, hình thức hoạt động có hiệu quả.

Xác định đoàn kết là sức mạnh, Ban chấp hành tỉnh Đoàn chủ động trong hoạt động, tập trung chỉ đạo phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc của các tầng lớp thanh niên trong toàn tỉnh, tạo khí thế, không khí thi đua sôi nổi, không ngừng phát huy trí tuệ, sức mạnh tập thể trong việc thực hiện mọi nhiệm vụ cách mạng đang đặt ra.

Trong nhiệm kỳ 1987 - 1990, tỉnh Đoàn đã chủ động thông qua các phong trào hành động cách mạng để giáo dục nhận thức, tư tưởng chính trị, hành động cho đoàn viên thanh niên. Định hướng cho đoàn viên thanh niên có nhận thức đúng đắn, có hành động, nghĩa cử cao đẹp vì mục tiêu xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa. Tỉnh Đoàn đã hướng đoàn viên vào các phong trào, hành động cách mạng. Việc làm này được tuổi trẻ toàn tỉnh hăng hái hưởng ứng. Tiêu biểu như "Phong trào sản xuất kinh doanh giỏi". Qua phong trào này xuất hiện nhiều điển hình cá nhân và tập thể tiêu biểu, như huyện Đoàn Văn Chấn đã mạnh dạn tổ chức nhiều công trình phần việc thanh niên, tiến hành trồng thử nghiệm nấm mỡ xuất khẩu, thu được 4 tấn nấm với giá trị 48 triệu đồng. Đi đầu trong phong trào trồng cây phủ xanh đất trống, đồi trọc có huyện Yên Bình, Trấn Yên, Mù Cang Chải... Các đoàn viên thanh niên ở đây đã trồng mới được hàng trăm hécta rừng, góp phần chống lũ lụt, xói mòn, đồng thời còn tạo được hiệu quả kinh tế, góp phần ổn định đời sống trong cơ chế mới. Nổi bật trong phong trào này là các tấm gương tiêu biểu như đoàn viên Hoàng Văn Hoàn ở thị trấn Yên Bình (huyện Yên Bình) trồng được 20 hécta bạch đàn, bồ đề; các đồng chí Hoà, Mai (Thịnh Hưng, Yên Bình) trồng được 15 hécta bồ đề, rồi Tạ Quang Thảo (ở xã Hoà Cuông, huyện Trấn Yên) mặc dù gia cảnh gặp nhiều khó khăn nhưng đồng chí vẫn vượt lên, tham gia trồng 2 hécta bồ đề... Còn rất nhiều những tấm gương như thế, điều đó thêm biểu thị ý chí, sức mạnh của tuổi trẻ toàn tỉnh quyết tâm chiến thắng đói nghèo, vươn lên làm giàu cho bản thân, gia đình và xã hội.

Điểm sáng trong phong trào sản xuất kinh doanh giỏi giai đoạn này phải kể tới thành tích của Đoàn nông trường Văn Hưng. Từ chỗ hoạt động thiếu hiệu quả, hình thức, rập khuôn; Ban chấp hành Đoàn nông trường đã nghiêm túc kiểm điểm, kiện toàn bộ máy, đổi mới cơ chế hoạt động, tập huấn thêm nghiệp vụ. Qua đó ý thức trách nhiệm của đoàn viên được nâng lên rõ rệt.

Kết quả, nhiều tổ và cá nhân đạt tổ lao động tiên tiến và cá nhân đạt kiện tướng, lao động xuất sắc như đoàn viên Nguyễn Thị Dung, Nguyễn Thị Loan là công nhân mới đạt kiện tướng hái chè, đoàn viên Cung Văn Đồng, Hoàng Thị Lâm, Phạm Tiến Đại là chiến sĩ thi đua.

Tuổi trẻ Văn Chấn luôn là lá cờ đầu trong phong trào sản xuất kinh doanh giỏi. Bằng nhiều hình thức, huyện Đoàn đã tổ chức, động viên đông đảo thanh niên xung kích trong sản xuất kinh doanh. Văn Chấn có 12 đội bảo vệ thực vật do Đoàn đảm nhận đã làm tốt công tác phòng trừ sâu bệnh hại lúa. Phong trào đăng ký vượt khoán của đoàn viên thanh niên được duy trì và phát triển. Văn Chấn có 100% cơ sở Đoàn tổ chức cho thanh niên đăng ký nhận ruộng thâm canh vượt khoán. Toàn Đoàn nhận 550 hécta ruộng cao sản, năng suất lúa đạt 6 tấn đến 6,5 tấn/hécta - hai vụ.

Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị BCH TW Đảng ra đời ngày 5 tháng 4 năm 1988 về đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp đã khắc phục một bước nhược điểm của chỉ thị 100. Cùng với đó, Ban thường vụ Tỉnh uỷ cũng có Nghị quyết 02 về đổi mới cơ chế quản lý nông nghiệp một cách kịp thời sáng tạo phù hợp với tình hình cụ thể của tỉnh và với Nghị quyết 10 của Đảng. Ban chấp hành tỉnh Đoàn quán triệt sâu sắc tinh thần của hai Nghị quyết, chủ động xây dựng kế hoạch động viên tuổi trẻ trong tỉnh tổ chức thực hiện. Nhờ vậy, các chương trình kinh tế lớn của Đảng đều được thực hiện sáng tạo, năng động, hiệu quả, nhiều đơn vị, cơ sở tháo gỡ được khó khăn vươn lên phát triển ổn định.

Tới năm 1990, sản lượng lương thực của cả tỉnh đạt 289.000 tấn, năng suất lúa đạt bình quân gần 6 tấn/hécta, tỷ lệ chiếm 35% trong tổng sản lượng lương thực. Diện tích cây lương thực bảo đảm 52.471ha, trong đó diện tích lúa cả năm đạt 38.325ha (tăng gần 600 ha so với năm 1985); sản lượng lương thực quy thóc đạt 126.553 tấn, trong đó sản lượng lúa đạt 88.017 tấn (so với 1980 tăng hơn 24.000 tấn). Chăn nuôi có bước phát triển nhảy vọt, tốc độ tăng trưởng hàng năm từ 1,5 đến 5,1%. Đàn trâu của tỉnh tăng gần 11.000 con so với năm 1985. Điều đặc biệt là sản xuất nông nghiệp đã xuất hiện kinh tế hộ gia đình, nhất là chăn nuôi cá thể, đây là hướng đi có hiệu quả trong cơ chế thị trường.

Bên cạnh đó Tỉnh uỷ còn chủ động việc đẩy mạnh trồng cây công nghiệp, hình thành các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, có năng suất cao, có giá trị xuất khẩu và tiêu dùng, đồng bào các dân tộc đã tận dụng đất đai, khai hoang hàng ngàn hécta, đưa diện tích trồng cây công nghiệp lên 8.133 hécta chè, 8.900 hécta quế, sản lượng chè chế biến mỗi năm đạt từ 220 - 250 tấn phục vụ xuất khẩu tiêu dùng, quế vỏ xuất khẩu đạt gần 1.000 tấn, tăng 2 lần so với năm 1986. Diện tích rừng mới trồng đạt 46.300 hécta, đạt 92% chỉ tiêu, trong đó ngoài quốc doanh trồng 31.000 hécta (vượt 3,3%) chủ yếu là rừng nguyên liệu giấy. Được sự hỗ trợ của Nhà nước, trên 40.000 nhân khẩu trong tỉnh đã nhận đất, nhận rừng định canh định cư, bước đầu đã xuất hiện những hộ làm kinh tế vườn rừng giỏi ở Yên Bình, Văn Yên, Văn Chấn. Đến năm 1990, lâm nghiệp đảm bảo cho nhà máy giấy từ 29.000m3 đến 30.000m3 gỗ/năm. Ngoài ra còn khai thác, chế biến hàng chục ngàn khối gỗ phục vụ xây dựng và xuất khẩu.

Các cơ sở công nghiệp, thủ công nghiệp chế biến chè, gỗ, khoáng sản, vật liệu xây dựng phát triển khá, có sự tăng trưởng và chất lượng sản phẩm cao hơn. Tỉnh cũng đã xây dựng nhà máy chè có công suất 16 tấn/ngày. Một số nghề truyền thống được khôi phục và phát triển như dệt vải, đệm bông lau, thuỷ tinh (thổi chai, lọ, đèn, bóng đèn), nuôi tằm... Nhìn chung, trên tất cả các mặt hoạt động sản xuất, đoàn viên thanh niên luôn là lực lượng nòng cốt, đông đảo góp phần to lớn vào kết quả hoạt động của phong trào. Những khâu yếu, việc khó những con người trẻ tuổi thường đứng ra đảm nhiệm. Các công trình phần việc thanh niên giai đoạn này được thực hiện dưới dạng nhận khoán đấu thầu. Việc nhận các công trình thanh niên cộng sản là phương thức hoạt động có nhiều ý nghĩa về kinh tế và chính trị, thể hiện tính xung kích của tuổi trẻ phát huy tốt vai trò của thanh niên trong việc tạo ra lực lượng sản xuất mới. Đồng thời thông qua các công trình thanh niên cộng sản, góp phần đắc lực đào tạo bồi dưỡng trình độ khoa học kỹ thuật và quản lý cho đoàn viên thanh niên và cán bộ, hình thành nên một phương thức hoạt động kinh tế phù hợp với chức năng của Đoàn và nguyện vọng của tuổi trẻ. Có thể kể tới như Đoàn liên hiệp Xí nghiệp Nông Công nghiệp chè Trần Phú đảm nhận ươm 2 vạn hom chè bằng phương pháp dâm cành, đạt kết quả tốt. Nhiều cơ sở Đoàn đã tổ chức khá tốt công trình thanh niên như Đoàn xã Thanh Lương, Đoàn xã Nghĩa Tâm (huyện Văn Chấn). Đoàn xã Hát Lìu (Trạm Tấu) đảm nhận công trình thanh niên làm đường làm cầu gây quỹ được 1,3 triệu đồng; Đoàn sở điện tỉnh với công trình thanh niên "chống lấy cắp điện" thu được cho Nhà nước hàng triệu đồng. Hay như Đoàn xã Đại Phác (Văn Yên) đảm nhận các công trình làm đường, xây dựng đường điện trong xã gây quỹ được gần 2 triệu đồng và đã trang bị được các phương tiện hoạt động TDTT văn hoá văn nghệ cho các chi đoàn. Chi đoàn Công ty phát hành sách của tỉnh có công trình "cửa hàng sách thanh niên". Từ chỗ hoạt động lỏng lẻo, luôn bị thiếu hụt tiền ở các quầy, tới khi chi đoàn đứng ra đảm nhận, phát động thi đua, chỉ trong vòng 6 tháng phấn đấu các chỉ tiêu kế hoạch đều tăng 10% so với trước, cửa hàng hoàn thành vượt mức kế hoạch 18%. Chỉ riêng năm 1986, với 25 cơ sở Đoàn ở Văn Yên cũng đã hoàn thành được 25 công trình thanh niên, chào mừng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ V, tuổi trẻ thị xã Yên Bái cũng hăng hái đứng ra đảm nhiệm nhiều công trình thanh niên, như khách sạn Ga (xây dựng hai quầy hàng thanh niên), xí nghiệp sứ (xây dựng đầu máy thanh niên, ca máy thanh niên). Còn rất nhiều những công trình phần việc thanh niên tiêu biểu khác chưa được nêu tên. Hầu khắp các cơ sở Đoàn trong toàn tỉnh đều có công trình thanh niên trong thời kỳ này. Và những công trình đó thực sự hữu ích, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh nhà.

Phong trào sản xuất kinh doanh giỏi trong thanh niên nông thôn thời gian này đã được Trung ương Đoàn đánh giá cao, đồng thời được nhận cờ đơn vị khá.

Phong trào "Xứng danh anh bộ đội Cụ Hồ" và thực hiện "6 điều Bác Hồ dạy công an nhân dân" vẫn được duy trì tốt ở các lực lượng vũ trang trong tỉnh. Ban Thường vụ tỉnh Đoàn và Ban Giám đốc công an tỉnh đã ký kết liên tịch biệt phái công an sang công tác tại tỉnh Đoàn và huyện Đoàn, duy trì nhiều năm, hiệu quả cao.

Ban thường vụ tỉnh Đoàn đã ký liên tịch với Bộ đội Biên phòng để tiếp tục duy trì phong trào "Đường biên  thanh niên làm chủ" ở các huyện, thị biên giới, trong cuộc chiến tranh biên giới, nhiều thanh niên đã làm đẹp trang sử  của Đoàn thanh niên Yên Bái. Qua thực tiễn hoạt động, các cơ sở Đoàn trung đoàn 294, chi đoàn phòng hậu cần, Đoàn trường, quân sự ấp Bắc (thuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh) các tập thể chi đoàn PC - 25, PV26, B23 (thuộc Đoàn công an tỉnh) B77 đã vươn lên khẳng định, dẫn đầu trong các phong trào. Các cấp bộ Đoàn trong các lực lượng vũ trang có nhiều biện pháp chỉ đạo tốt, nhằm phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ, tăng cường đoàn kết ba lực lượng, bảo vệ giữ vững biên giới và trật tự trị an. Đoàn viên thanh niên trong tỉnh còn làm nòng cốt trong hơn 600 tổ đội TNXK an ninh, phối hợp ba lực lượng tham gia bảo vệ tốt trật tự trị an trên phạm vi toàn tỉnh. Bên cạnh đó, công tác hậu phương quân đội, đã được nhiều cơ sở huyện, thị Đoàn chú ý như động viên thanh niên khám tuyển và lên đường nhập ngũ. Các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn", phong trào "Vì điểm tựa tiền tiêu" đã được đông đảo đoàn viên thanh niên, thiếu niên trong tỉnh tham gia. Các phong trào này đã góp phần tích cực vào nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Trong thanh niên trường học, phong trào thi đua 2 tốt được đẩy mạnh, nhiều đoàn trường thường xuyên hoạt động tốt, luôn đạt danh hiệu đoàn trường vững mạnh, góp phần quan trọng về xây dựng nhà trường trở thành trường tiên tiến như: Trường THPT Lý Thường Kiệt, THPT Nguyễn Huệ, trường vùng cao (thị xã Yên Bái) trường chuyên, trường chính trị tỉnh (Đoàn các cơ quan tỉnh), Đoàn trường giáo sinh (Yên Bình), Đoàn trường THPT Văn Chấn... Thông qua quá trình học tập rèn luyện, đoàn viên thanh niên trong trường học cũng từng bước trưởng thành; đây sẽ là lực lượng kế cận trung thành sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc. Nhờ có phong trào sôi nổi, nhiều trường thu hút được học sinh tới trường; tình trạng bỏ trường bỏ lớp giảm dần; các em học sinh thêm yêu trường lớp thầy cô bè bạn, quyết tâm học đủ cái chữ mang về bản. Trung bình cứ mỗi xã phường có 1,4 trường trung học cơ sở, mỗi huyện thị có 1,5 trường trung học phổ thông 3.000 con em các dân tộc ít người được nuôi dạy tại các trường nội trú. Chỉ tính riêng năm học 1990 - 1991 Yên Bái đã có 257 trường THCS gồm 3.538 lớp, 3.435 giáo viên, với 77.606 học sinh cấp I và 21.666 học sinh cấp II; 14 trường THPT gồm 147 lớp, 447 giáo viên và 5.056 học sinh; hệ thống mẫu giáo đã có 23 trường gồm 280 lớp với 368 giáo viên, thu hút 6.419 cháu tới lớp. Đến năm 1990, tỉnh vẫn duy trì được đại học kinh tế tại chức và cao đẳng sư phạm với 388 học viên; đồng thời còn có 5 trường trung học chuyên nghiệp (xây dựng, y tế, nông nghiệp, kế hoạch, sư phạm) gồm 142 giáo viên và 1.582 học viên, 4 trường đào tạo công nhân kỹ thuật gồm các ngành thuỷ lợi, giao thông, xây dựng, lâm nghiệp, công nghiệp và mỏ Apatít, với 72 giáo viên và 892 học viên. Công tác giáo dục thực sự đã đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của sự nghiệp đổi mới. Có được kết quả ấy, nhờ có sự đóng góp không nhỏ của các lực lượng đoàn viên thanh niên trong và ngoài nhà trường.

Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên thanh niên trong những năm đầu của sự nghiệp đổi mới cũng được Ban Chấp hành tỉnh Đoàn coi trọng. Hoạt động giáo dục của Đoàn tuy còn gặp nhiều khó khăn nhưng các cấp bộ Đoàn đã có nhiều cố gắng, tích cực cải tiến nội dung, hình thức giáo dục của Đoàn, do vậy tổ chức Đoàn đã tiếp cận được với thanh niên, tuyên truyền giáo dục cho thanh thiếu niên về đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giáo dục về lối sống đạo đức và hướng nghiệp của thanh niên. Trong 5 năm (1987 - 1992), tỉnh Đoàn đã tổ chức cho gần 25.000 lượt đoàn viên thanh niên tham gia đóng góp ý kiến xây dựng văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII và nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, tham gia triển khai thực hiện nghị quyết 8b về đổi mới và tăng cường công tác quần chúng của Đảng, tổ chức quán triệt nghị quyết 25 của Bộ Chính trị về công tác thanh niên tới hầu hết các cơ sở Đoàn trong toàn tỉnh. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên thanh niên thường được tỉnh Đoàn lồng ghép vào các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, các buổi lễ mít tinh kỉ niệm, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu gắn liền với các sự kiện trọng đại của đất nước như: Kỷ niệm 60 năm ngày thành lập Đảng, 100 năm ngày sinh Bác Hồ kính yêu, 60 năm ngày thành lập Đoàn, 50 năm ngày thành lập Đội... Ban Chấp hành tỉnh Đoàn còn huy động phối hợp với các ngành, các đơn vị liên quan tổ chức thành công giải việt dã tiền phong, ngày văn hoá thể thao thanh niên, giải đua xe đạp thanh niên, giải bóng chuyền, cầu lông thanh niên, tiếng hát trong thanh niên phổ thông trung học, hội diễn văn nghệ dân gian tuổi trẻ các dân tộc, thi phòng cháy chữa cháy. Đã có trên 15.000 bài dự thi đạt kết quả tốt trong cuộc thi này.

Một minh chứng rất sinh động cho công tác này, chỉ trong quý III năm 1987, tỉnh Đoàn tập trung chỉ đạo đợt sinh hoạt chính trị lớn "Tuổi trẻ với đại hội của mình"; kết quả có hơn 5 vạn đoàn viên ở 267 cơ sở Đoàn học tập sôi nổi, thảo luận và góp 19.600 ý kiến. Đoàn viên thanh niên nhiều nơi trong tỉnh tổ chức kẻ vẽ panô, áp phích, viết tin bài tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức sinh hoạt các loại hình câu lạc bộ, các hội thi, hội diễn thanh niên với mục đích tập hợp, thu hút đông đảo thanh niên vào các hoạt động giáo dục sinh hoạt chính trị, để các chủ trương, nghị quyết của Đảng, Đoàn thấm sâu tới từng cơ sở và được hiện thực hoá bằng hành động cách mạng.

Công tác tuyên truyền giáo dục cho tuổi trẻ thực hiện chương trình 3 mục tiêu: "Dân số - Sức khoẻ - Môi trường" cũng được tỉnh Đoàn xem trọng. Nhiều huyện, thị Đoàn và Đoàn cơ sở trong tỉnh đã thành lập các tổ đội tuyên truyền thanh niên và phối hợp với các ngành hữu quan như Sở Giáo dục, Sở Tài nguyên môi trường, Sở Y tế... tổ chức đạt kết quả nhất định. Nổi bật trong công tác này là các đơn vị: huyện Yên Bình, Đoàn các cơ quan tỉnh, thị xã Yên Bái, Liên hiệp xí nghiệp chè Trần Phú, Đoàn Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, huyện Đoàn Lục Yên, huyện Đoàn Trấn Yên, huyện Đoàn Văn Chấn... Huyện đoàn Văn Chấn đã có sáng kiến tổ chức "Câu lạc bộ tình bạn tình yêu". Từ câu lạc bộ này nhiều đôi bạn trẻ đã thành gia đình trẻ và thành đạt trong cuộc sống hôm nay.

Các hoạt động tuyên truyền giáo dục pháp luật xây dựng nếp sống mới, con người mới XHCN, bài trừ các hủ tục lạc hậu mê tín dị đoan, văn hoá phẩm độc hại... được các cơ sở Đoàn quan tâm chỉ đạo sát sao. Đoàn viên thanh niên đã có hiểu biết thêm về pháp luật, tục thánh cưới, tục cúng ma đã giảm dần. Nhờ tuyên truyền tốt nên ốm đau người dân đã tin vào thầy thuốc khám chữa bệnh, chứ không cúng ma đuổi tà như trước. Đời sống văn hoá mới xã hội chủ nghĩa đang ngày dần chiếm lĩnh trong cuộc sống văn hoá tinh thần của người dân.

Các huyện Mù Cang Chải, Văn Yên, Chấn Yên đều thực hiện lễ đăng lý kết hôn và cưới theo nếp sống mới cho đoàn viên thanh niên. Nhiều xã Đoàn đã tổ chức một phong tục mới trong ngày cưới - tục trồng đồi cây hạnh phúc. Nam nữ sau khi làm lễ đăng ký kết hôn đã đến đồi cây của xã trồng từ 15 - 20 cây. Khởi nguồn cho phong trào này là đôi vợ chồng trẻ Bàn Hữu Thanh và Lý Thị Sinh. Từ đó phong trào đã lan rộng không ngừng: Tiêu biểu là thanh niên dân tộc Dao, Kinh, Tày ở Viễn Sơn, Đại Sơn, Mậu A, Xuân ái (huyện Văn Yên). Mùa cưới năm 1987 có 10 đôi nam nữ thanh niên ở Viễn Sơn đã trồng trên 400 cây quế trên đồi hạnh phúc và họ cùng với chi đoàn của mình phụ trách chăm sóc. ở những xã có thôn bản rải rác như Nghĩa Tân (Văn Chấn), Ban Chấp hành Đoàn xã còn tổ chức Bộ trang trí phòng cưới lưu động phục vụ các đôi nam nữ ở khắp thôn bản. Ngoài ra, các chi đoàn trong xã còn tổ chức "quỹ tuổi trẻ" để giúp đỡ các bạn trẻ trong ngày vui, xây dựng cuộc sống tự lập.

Nằm trong cuộc vận động xây dựng nếp sống văn hoá mới văn minh, trật tự, vệ sinh, tuổi trẻ thị xã Yên Bái có chiến dịch "Đồng khởi làm sạnh đẹp đường phố", có gần 12 nghìn lượt thanh thiếu niên tham gia, thu dọn 20 tấn rác, sửa cống thoát nước cho 32 km đường nội thị, giải phóng nhiều đoạn đường quan trọng ở các phường Nguyễn Thái Học, Hồng Hà. Các cửa hàng, nhà ga, bến xe, nhà văn hoá đều có quy ước nếp sống mới có công trình vệ sinh. ở thị trấn Nghĩa Lộ, Ban Chấp hành Đoàn phối hợp với các thành viên nếp sống mới thành lập 27 tổ đội thanh niên xung kích làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh kiểm tra giám sát việc thực hiện nếp sống mới. ở khu vực nông thôn thanh niên hăng hái đi đầu trong phong trào "sạch bản tốt ruộng", "3 chuồng 4 hố", "5 dứt điểm". Tiêu biểu là xã Đoàn Nghĩa Tâm, xã Đoàn Nghĩa Sơn (huyện Văn Chấn), chi đoàn thanh niên đội 7 dân tộc Dao xã Tân Đồng (huyện Trấn Yên). Trên các xã vùng cao, đoàn viên thanh niên phối hợp chặt chẽ với thanh niên các lực lượng vũ trang, xây dựng hàng trăm bể và công trình chứa nước sạch, giải quyết hiệu quả vấn đề nước sạch dân sinh cho đồng bào vùng cao.

Có thể khẳng định, thông qua các hoạt động giáo dục Đoàn đã góp phần nâng cao nhận thức về tình hình nhiệm vụ và định hướng lý tưởng cho tuổi trẻ. Cũng đồng thời xây dựng thêm niềm tin của lớp người trẻ tuổi vào sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Xét trên nhiều bình diện, tổ chức Đoàn bao giờ cũng là hạt nhân của mọi phong trào. Vì lẽ đó, công tác củng cố xây dựng tổ chức Đoàn bao giờ cũng là một mặt không thể tách rời trong các mặt hoạt động công tác Đoàn và phong trào thanh niên. Đảng ta luôn xác định Đoàn là cánh tay phải, là đội dự bị tin cậy của Đảng. Tổ chức Đoàn vững mạnh sẽ là hạt nhân xây dựng tổ chức Đảng vững mạnh. Quán triệt tinh thần đó, thực hiện Nghị quyết 02 của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, các cấp bộ Đoàn đã tiến hành triển khai thực hiện cuộc vận động "Xây dựng chi đoàn mạnh". Đi đầu cuộc vận động này là Đoàn thanh niên các cơ quan tỉnh, Đoàn thị xã Yên Bái, công an, quân đội các đơn vị này đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo vvà sinh hoạt chuyên đề được đánh giá cao. Thông qua cuộc vận động đã hạn chế dần sự giảm sút chất lượng của chi đoàn và Đoàn cơ sở. Chất lượng đoàn viên và cán bộ Đoàn từng bước được nâng lên. Công tác bồi dưỡng kết nạp đoàn viên mới được tiến hành thường xuyên, liên tục; hàng năm có từ 2.500 đến 3.000 đoàn viên mới được kết nạp. Tính riêng quý III năm 1987 huyện Đoàn Văn Chấn đã kết nạp được 600 đoàn viên, Yên Bình kết nạp 143 đoàn viên, Xí nghiệp chè Trần Phú kết nạp được 77 đoàn viên. Trong 6 tháng đầu năm 1987, các cơ sở Đoàn trong toàn tỉnh đã giới thiệu cho Đảng được hơn 1000 đoàn viên ưu tú; 198 đồng chí trong số đó đã vinh dự đứng vào hàng ngũ Đảng. Cũng trong 6 tháng này các cơ sở Đoàn tổ chức phát thêm được 4.000 thẻ đoàn viên. Đây sẽ là nguồn sự trữ năng lượng vô cùng quan trọng để tăng sức mạnh cho Đảng. Mặc dù công tác đào tạo cán bộ còn gặp rất nhiều khó khăn, song trong thời gian qua đã có 4.605 lượt cán bộ được tập huấn nghiệp vụ.

Chỉ 6 tháng đầu năm 1987 đã có sự tiến bộ hơn cùng kỳ năm 1986. Toàn tỉnh bồi dưỡng tập huấn 364 cán bộ, trong đó cử đi tập huấn ở Trung ương 16 đồng chí. Trường Đoàn tỉnh mở được 3 lớp ngắn ngày (từ 10 ngày đến 1 tháng), bồi dưỡng được 105 đồng chí. Các huyện Đoàn trong tỉnh tự bồi dưỡng 243 cán bộ cơ sở và phụ trách thiếu nhi. Tỉnh đoàn chỉ đạo thí điểm thành công việc Bí thư Đoàn PTTH là học sinh. Các học sinh Nguyễn Quang Vinh (Trường PTTH Nguyễn Huệ); Hà Minh Sơn (Trường PTTH Dân tộc nội trú vùng cao) là những bí thư đoàn trường xuất sắc. Từ đó nhận rộng toàn tỉnh (đồng chí Sơn và đồng chí Vinh nay đều là Tiến sĩ khoa học).

Trong thời gian từ 1987 - 1990, công tác kiểm tra của đoàn cũng có nhiều chuyển biến theo xu hướng tích cực, đạt kết quả khả quan. Hầu hết các uỷ ban kiểm tra của Đoàn được kiện toàn, giúp cho Ban Chấp hành kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết và Điều lệ Đoàn thường xuyên và liên tục hơn.

Đi liền với công tác xây dựng Đoàn, công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng thời gian qua đã được chú trọng. Đoàn thanh niên các cấp trong tỉnh tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tham gia hàng vạn lượt ý kiến đóng góp vào văn kiện của Đảng, góp ý với cán bộ đảng viên, giới thiệu 6.800 đoàn viên ưu tú với Đảng. Qua 5 năm 1987 - 1992, có 1.652 đoàn viên được kết nạp Đảng. Hàng năm Đoàn còn cung cấp cho Đảng nhiều cán bộ trưởng thành sang làm công tác Đảng, chính quyền, các ngành đoàn thể; Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, Văn Yên, Trấn Yên, Đoàn các cơ quan tỉnh, thị xã Yên Bái, Xí nghiệp chè Trần Phú, Mù Cang Chải là những đơn vị làm tốt công tác này.

Công tác phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và chăm sóc giáo dục thiếu niên nhi đồng cũng là một nhiệm vụ quan trọng trong hoạt động của Đoàn. Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ IV (9-1987) đã chỉ rõ: "Công tác phụ trách Đội và phong trào thiếu nhi cần thực sự được quan tâm tốt hơn nữa. Với yêu cầu toàn Đoàn làm công tác Đội và chăm lo bảo vệ giáo dục thiếu niên nhi đồng; mở rộng tổ chức và hoạt động Đội trong cả nhà trường và ngoài địa bàn dân cư, trên các thôn bản để thu hút hầu hết các em vào tổ chức và hoạt động Đội, rèn luyện phấn đấu theo 5 điều Bác Hồ dạy. ở các xã vùng cao lại càng phải làm tốt hơn. Từ nay tới hết năm 1988, tất cả các huyện phải lập được một số chi đội, liên đội ngoài nhà trường để tổ chức hoạt động và rút kinh nghiệm chỉ đạo mở rộng vào những năm tiếp theo".

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ V (11-1987) Tỉnh đoàn Yên Bái đã phát động phong trào thiếu nhi "Nói lời hay làm việc tốt, phấn đấu trở thành những cháu ngoan Bác Hồ". Phong trào: Đi tìm địa chỉ đỏ; theo bước chân những người anh hùng; kế hoạch nhỏ…  rộng khắp nhất là trong trường học và trong dịp hè. Tiếp đó là cuộc vận động "Toàn dân chăm sóc và giáo dục thiếu nhi" và "Toàn đoàn chăm lo xây dựng Đội", thực sự tạo được sự quan tâm chung của toàn xã hội đối với công tác bảo vệ, chăm sóc giáo dục thiếu niên nhi đồng và xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh. Ban Thường vụ tỉnh đoàn đề xuất và được Đảng uỷ ra Nghị quyết, UBND tỉnh ra quyết định thành lập Uỷ ban thiếu niên nhi đồng do đồng chí Thào A Trúng Phó chủ tịch UBNDtỉnh làm chủ tịch, đồng chí Hà Lâm Kỳ - Phó Bí thư tỉnh Đoàn làm Phó chủ tịch thường trực. Uỷ ban đã nhanh chóng ổn định và đi vào hoạt động từ tỉnh đến các huyện. Uỷ ban đã thành lập giải thưởng Hoàng Văn Thụ để tặng cho các học sinh xuất sắc nhất sau mỗi năm học vào dịp 1/6. Mỗi năm một lần, tỉnh đoàn tổ chức trại hè cho thiếu nhi và học sinh PTTH xuất sắc theo chủ đề Thủ đô Hà Nội và nhiều lần các em được đến thăm bác Phạm Văn Đồng, bác Võ Nguyên Giáp, bác Tố Hữu.

Giai đoạn này toàn tỉnh có 156 liên đội, 2.273 chi đội và 34.957 đội viên, có 57.793 em sinh hoạt trong Sao nhi đồng. Công tác Đội và phong trào thiếu nhi trong các trường phổ thông cơ sở được đánh giá là một trong những mặt hoạt động có phong trào khá và nền nếp của tỉnh. Các liên chi đội trong tỉnh đã có những hoạt động khá phong phú bổ ích tập trung theo chủ đề từng năm học, có thể kể ra: năm học "chào mừng 100 năm ngày sinh Bác Hồ", năm học "chào mừng Đại hội Đảng VII"... Các phong trào "Nói lời hay làm việc tốt", học giỏi, chăm ngoan, tổ chức các công trình măng non, hoạt động gây quỹ Đội, Công tác Trần Quốc Toản, phong trào văn nghệ TDTT được thiếu nhi Yên Bái hưởng ứng tham gia sôi nổi, góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ năm học và công tác xây dựng Đoàn, Đội. Nổi lên trong công tác này là tập thể liên đội các trường phổ thông cơ sở Lê Văn Tám (thị xã Yên Bái), trường Võ Thị Sáu (Văn Yên), trường thị trấn Nghĩa Lộ (Văn Chấn), trường nội trú vùng cao Trạm Tấu, trường Việt Thành (Trấn Yên), trường thị trấn Yên Bình (Yên Bình). Một địa chỉ mà khi nhắc tới trong thời gian này lóe lên như một điểm sáng trong hoạt động Đội và Sao nhi đồng, đó là trường PTCS Đại Đồng (Yên Bình). Hoạt động Đội và Sao nhi đồng ở đây phát triển mạnh và sôi nổi. Hàng tháng kế hoạch của Đội được đề ra cụ thể, như vươn lên giành nhiều điểm cao, loại trừ điểm 1 - 2... Nhà trường, Ban giám hiệu luôn dành nhiều thời gian cho Tổng phụ trách Đội có điều kiện đi sâu vào công tác này, hướng các em vào mọi hoạt động có nền nếp. Các hoạt động ở đây đều mang tính giáo dục cao gắn với chủ đề nhiều ý nghĩa như: hát về Tổ quốc, Bác Hồ, Đảng, các anh hùng dân tộc Việt Nam. Phương hướng hoạt động ở đây rất rõ ràng: có Kế hoạch nhỏ, Sao tháng mười, Theo bước chân những người anh hùng. Tỷ lệ học sinh chuyên cần thường đạt 100%, đa số các em đều đạt danh hiệu "Cháu ngoan Bác Hồ". Không những học tập tốt, các đội viên trong trường còn tích cực làm kế hoạch nhỏ (thu lượm phế liệu, giấy vụn, quả chè, hạt sở, nứa bổi...) để gây quỹ hoạt động hiệu quả thêm. Nhiều đội viên học giỏi làm tốt công tác Đội nổi lên như tấm gương sáng cho thiếu nhi cả tỉnh noi theo. Đó là các em Ngô Kim Minh, Đào Duy Tùng (trường PTCS Yên Thịnh, Yên Bái) giải nhì học sinh giỏi toàn quốc; em Phùng Thị Hoàng Anh (Văn Chấn) được đi dự trại hè quốc tế; em Đặng Bình Phương (Lâm Thượng, Lục Yên), em Đặng Anh Kiên, Đặng Anh Hiếu (Yên Bình), Vũ Thị Hằng (Minh Quán, Trấn Yên)... Các em là những bông hoa rực rỡ nhiều sắc hương góp phần tô đẹp thêm trang sử truyền thống của tỉnh nhà. Trung bình hàng năm có 86% học sinh đạt danh hiệu Cháu ngoan Bác Hồ, có 66% liên chi đội mạnh, nhiều Tổng phụ trách được công nhận là Tổng phụ trách giỏi. Như: Nguyễn Thị Châu, Phạm Thị Thanh Trà, Phạm Thanh Điệp (Trấn Yến)  Nguyễn Kim Toa, Nguyễn Thị Phương (Yên Bài) Bùi Phương Hoa (Văn Chấn). Hàng năm các liên chi đội giới thiệu từ 1.000 đến 1.500 đội viên lớn tuổi lên Đoàn.

Bên cạnh đó, công tác Đội trên địa bàn dân cư bước đầu đã được nhiều cơ sở chú trọng, có thể viện dẫn như Nghĩa Tâm (Văn Chấn), phường Hồng Hà (thị xã Yên Bái). Những đơn vị có nhiều cố gắng và bước đầu làm tốt công tác Đội và phong trào thiếu nhi là: Thị xã Yên Bái, Trấn Yên, Văn Yên, Yên Bình, Văn Chấn...

Công tác tuyên truyền, giáo dục cho đoàn viên, thanh niên về dân số, kế hoạch hoá gia đình được coi là một nét mới trong hoạt động của Đoàn. Đầu năm 1988, Hội nghị lần thứ II của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn (khoá V) đã xác định: "Giáo dục về hôn nhân và gia đình, về kế hoạch hoá phát triển dân số vừa là một nội dung giáo dục mới, quan trọng đối với thanh niên, vừa là biện pháp lớn cấp bách mà toàn Đoàn phải tổ chức thực hiện để góp phần tạo ra phong trào thanh niên xung kích trên mặt trận kinh tế - xã hội".

Thực hiện Nghị quyết của Trung ương Đoàn, tỉnh Đoàn đã xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện chương trình 3 mục tiêu với các nội dung.

1 - Nâng cao nhận thức trong đoàn viên thanh niên về dân số, sức khoẻ, môi trường.

2 - Thực hiện mô hình mỗi gia đình trẻ chỉ có từ 1 đến 2 con; nuôi con khoẻ, dạy con ngoan, sống vệ sinh và có nếp sống lành mạnh.

3 - Mỗi đoàn viên, thanh niên là một tuyên truyền viên tích cực về dân số, sức khoẻ, môi trường.

Phong trào 3 mục tiêu "Dân số - sức khoẻ - môi trường" được đông đảo đoàn viên, thanh niên trong tỉnh hưởng ứng. Kết quả đã có hàng ngàn cán bộ đoàn viên thanh niên được tập huấn, hàng trăm chi đoàn đăng ký thực hiện ba mục tiêu. Xuất hiện những điểm tổ chức hoạt động tốt như thị xã Yên Bái, huyện Văn Chấn, Văn Yên, Yên Bình... Thông qua đó nhận thức của đoàn viên thanh niên được nâng lên rõ rệt, nhiều đồng chí gương mẫu thực hiện và thuyết phục được nhiều người khác làm theo. Tỉnh Đoàn đã chỉ đạo điểm thành lập các Câu lạc bộ gia đình trẻ, Câu lạc bộ tiền hôn nhân... ở cơ sở hoạt động rất hiệu quả. Những kiến thức cuộc sống về giới tính, tình bạn tình yêu, hôn nhân và hạnh phúc gia đình cũng được tỉnh Đoàn tuyên truyền giáo dục cho đông đảo đoàn viên thanh niên thông qua các phương tiện như sách báo, bản tin, băng catsét, băng video. Từ những tài liệu ấy mà kiến thức của giới trẻ về vấn đề này đã tăng lên rõ rệt. Hàng trăm cặp vợ chồng trẻ hăng hái đăng ký thực hiện phong trào 3 mục tiêu, góp phần làm giảm nguy cơ gia tăng dân số cho tỉnh.

Sau mỗi hoạt động, mỗi phong trào tỉnh Đoàn đều có công tác sơ kết, tổng kết đánh giá những thành tích và chỉ ra những hạn chế tồn tại để kịp thời khắc phục, rút kinh nghiệm cho các hoạt động tiếp theo. Chính vì vậy, qua từng năm, từng nhiệm vụ công tác, các cơ sở Đoàn ngày một trưởng thành hơn, khẳng định thêm vai trò, tầm quan trọng của thế hệ trẻ tỉnh nhà trong công cuộc dựng xây đất nước.

Trải qua mấy năm đầu của chặng đường đổi mới, dù rằng còn gặp vô vàn khó khăn, vướng trở như sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế, sự diễn biến ngày một phức tạp của tình hình thế giới, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ trên phạm vi toàn thế giới, nguy cơ tụt hậu đe doạ tới nhiều quốc gia, và cả những nhu cầu đòi hỏi của đời sống kinh tế xã hội trong thời kỳ mới của nước ta đang ngày một bức thiết, yêu cầu phải giải quyết... Hơn nữa, Yên Bái lại là tỉnh miền núi, vùng cao, địa bàn rộng phức tạp, giao thông khó khăn, nhiều dân tộc sống tập trung và trình độ, nhận thức, dân trí khác nhau, kinh tế của tỉnh còn nghèo, chậm phát triển... Mặc dù còn những vấp váp, thậm trí không thành công trong quá trình tiếp cận với quản lý kinh tế của nền kinh tế thị trường mới hình thành. Song bằng mọi cố gắng nỗ lực của mình, cùng với tuổi trẻ cả nước, tuổi trẻ Yên Bái đã vượt qua gian khó, không ngừng vươn lên, giành liên tiếp những thắng lợi quan trọng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng của cả nước.

Dầu vậy, bên cạnh những thành tựu đạt được vẫn đang tồn tại một số yếu kém cần khắc phục tận gốc và triệt để. Có như vậy, công tác Đoàn và phong trào thanh niên của tỉnh mới thực sự phát triển và đạt hiệu quả cao. Những yếu kém được thể hiện trên mấy điểm sau:

1 - Số lượng đoàn viên giảm và chiếm tỉ lệ thấp so với thanh niên (xấp xỉ bằng 15%). Mỗi năm kết nạp được 3.000 - 3.500 đoàn viên mới thì số trưởng thành và đưa ra khỏi Đoàn bằng các hình thức cũng tương tự hoặc cao hơn, vì vậy số đoàn viên giảm qua mỗi năm bình quân 10 - 12%.

Chất lượng đoàn viên qua phân loại cho thấy số đoàn viên trung bình còn chiếm tỉ lệ cao 50 - 60%, yếu kém 20-25%. Vẫn còn đoàn viên chưa thực sự gắn bó với tổ chức Đoàn, tính tích cực chính trị xã hội giảm sút. Ranh giới giữa đoàn viên và thanh niên chưa rõ ràng.

2 - Số cơ sở Đoàn yếu kém vẫn còn nhiều nhất là ở vùng nông thôn, vùng cao, có nhiều chi đoàn không tổ chức sinh hoạt và hoạt động được, một số thôn bản còn chưa có đoàn viên. Tỷ lệ cơ sở yếu kém tăng, có huyện lên tới 35 - 40%.

3 - Đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp vừa thiếu về số lượng và yếu về trình độ các mặt và nghiệp vụ công tác Đoàn. Trình độ văn hoá, khoa học kỹ thuật, quản lý kinh tế còn hạn chế. Cán bộ Đoàn chủ chốt chưa được quy hoạch và đào tạo bồi dưỡng có hệ thống, năng lực tổ chức, chỉ đạo hạn chế, không ít cán bộ Đoàn không muốn làm công tác thanh niên.

4 - Trong nội dung, hình thức phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo của Đoàn còn chậm đổi mới, phương thức tập hợp còn rập khuôn máy móc. Trong chỉ đạo của Đoàn còn nặng về mệnh lệnh, thiếu sức động viên thuyết phục, bộ máy còn hành chính không sát với cơ sở, nhiều phong trào còn mang tính hình thức, chưa đem lại lợi ích thiết thực cho đoàn viên...

Những khuyết điểm yếu kém nói trên do nhiều nguyên nhân. Bên cạnh nguyên nhân khách quan, thì tổ chức Đoàn còn chậm đổi mới, chưa theo kịp yêu cầu công cuộc đổi mới toàn diện về kinh tế xã hội và nhu cầu mọi mặt ngày càng cao của tuổi trẻ, chưa năng động sáng tạo và cụ thể hoá được những nội dung hình thức hoạt động của Đoàn và công tác tập hợp thanh niên cho phù hợp đặc điểm tâm lý tuổi trẻ trong điều kiện tình hình mới. Thêm nữa, công tác tổ chức chỉ đạo chưa thoát khỏi bệnh hành chính, quan liêu, xa rời cơ sở. Năng lực cán bộ hạn chế, thiếu nhiệt tình công tác...

              II. Đoàn viên, thanh niên Yên Bái hưởng ứng hai phong trào lớn "thanh niên lập nghiệp" và "tuổi trẻ giữ nước".

Kiên định đường lối đổi mới toàn diện đất nước do đại hội Đảng VI đề ra, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khoá VI) đề ra Nghị quyết về: "Đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối liên hệ giữa Đảng và nhân dân". Ngày 13-3-1991 Bộ Chính trị (khoá VI) đã ra nghị quyết số 25/NQ-TW về "Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên". Nghị quyết đã khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của thanh niên trong công cuộc đổi mới, ý nghĩa chiến lược của công tác thanh niên đối với tương lai dân tộc và vận mệnh của Tổ quốc; khẳng định những quan điểm cơ bản về công tác thanh niên và nêu lên phương hướng, nội dung và giải pháp chủ yếu của công tác thanh niên trong các nhiệm vụ:

- Giải quyết việc làm.

- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.

- Tổ chức phong trào hành động cách mạng trong thanh niên.

- Xây dựng Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vững mạnh, mở rộng việc tập hợp đoàn kết thanh niên.

- Tăng cường công tác thanh niên của Đảng, Nhà nước và các tổ chức xã hội. Từ ngày 24 đến 27 tháng 6 năm 1991, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII Đảng Cộng sản Việt Nam được tiến hành tại Thủ đô Hà Nội. Đại hội đã phân tích, đánh giá tình hình, những thắng lợi đã đạt được, chỉ ra những thiếu sót, yếu kém cần khắc phục; tiếp tục khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là hoàn toàn đúng đắn. Đại hội đề ra cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH và chiến lược phát triển kinh tế xã hội đến năm 2000 vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Từ sau Đại hội VII của Đảng, tình hình thế giới diễn biến nhanh chóng và phức tạp; Hệ thống XHCN ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ, chấm dứt thời kỳ chiến tranh lạnh. Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào dân tộc, giải phóng dân tộc và cách mạng thế giới đang đứng trước những khó khăn thử thách to lớn.

Trước nguy cơ và vận hội mới, với bản lĩnh chính trị vững vàng, Đảng và dân tộc ta đang tận dụng thời cơ, vượt qua thử thách, quyết tâm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đất nước. Kỳ họp thứ IX Quốc hội khóa VIII diễn ra từ ngày 27-7 đến ngày 12-8-1991 đã cụ thể hoá một bước đường lối Đại hội VII của Đảng trong kế hoạch Nhà nước 5 năm (1991-1995) và quyết định nhiều vấn đề trọng đại khác.

Tại kỳ họp này, ngày 12 - 8 - 1991 Quốc hội cũng quyết định chia tỉnh Hoàng Liên Sơn thành hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai. Tỉnh Yên Bái được tái lập nằm ở phía Tây Bắc của Tổ quốc, phía Bắc giáp 2 tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang, phía Đông Nam giáp tỉnh Phú Thọ, phía Tây Bắc giáp tỉnh Lào Cai, phía Tây Nam giáp tỉnh Sơn La, có diện tích lúc tái lập là 6.807 km2, gồm 1 thị xã, 7 huyện, 175 xã phường trong đó có 70 xã vùng cao, tỉnh lỵ đặt tại thị xã Yên Bái, có dân số là 658.891 người (1994) gồm nhiều dân tộc anh em chung sống, đông nhất là người Kinh 49,6%, người Tày 17,7% , người Dao 9,4%, người Mông 7,7%, người Nùng 2,7%...

Quyết định tái lập tỉnh Yên Bái là hoàn toàn đúng đắn, không phải chỉ do phù hợp về quy mô, diện tích hoặc số lượng các huyện, thị trực thuộc giảm bớt, mà còn ở chỗ khôi phục lại tính truyền thống, cố kết đã được hình thành và thử thách qua thời gian. Đồng thời tạo điều kiện để cấp uỷ chính quyền có điều kiện tập trung nghiên cứu, điều tra, xác định những thuận lợi, tiềm năng thế mạnh, cũng như khó khăn, hạn chế của địa phương từ đó có cơ sở vạch ra các chủ trương giải pháp cho phù hợp các vấn đề kinh tế, xã hội, chính trị, an ninh, quốc phòng của địa phương.

Quý IV năm 1991, sau khi Yên Bái được tái lập, tỉnh uỷ lâm thời tập trung chỉ đạo các công tác quan trọng, trước mắt là hoàn thành kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng còn lại của năm 1991; sắp xếp lại bộ máy tổ chức và cán bộ của các Sở, ban ngành, đoàn thể; tổng kết 5 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đại hội VI và Nghị quyết đại hội IV của tỉnh Đảng bộ; xây dựng kế hoạch 5 năm (1991 - 1995).

Nhằm bảo đảm sự lãnh đạo công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên tỉnh Yên Bái sau khi tái lập. Ban Bí thư Trung ương Đoàn và Ban thường vụ tỉnh uỷ lâm thời đã chỉ định đồng chí Nguyễn Văn Tuyết làm Bí thư Ban chấp hành lâm thời tỉnh Yên Bái để chuẩn bị cho Đại hội Đại biểu Đoàn tỉnh lần thứ IX.

Đại hội đại biểu tỉnh Đảng bộ lần thứ XIII được tổ chức tại thị xã Yên Bái từ ngày 15 đến 17-5-1992, cũng đã xác định nhiệm vụ tổng quát trong 5 năm là: "Giữ vững ổn định chính trị, ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, từng bước cải thiện đời sống nhân dân, đẩy lùi tiêu cực và đảm bảo công bằng xã hội hơn. Phấn đấu đến năm 1995 tăng thu nhập lên 50%, đến năm 2000 lên 150% để cải thiện rõ rệt đời sống vật chất, văn hoá, mở mang dân trí và bảo vệ sức khoẻ nhân dân, đưa tỉnh Yên Bái từng bước vượt qua khó khăn, thiếu thốn(1).

Đại hội cũng dành một phần quan trọng bàn về công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong giai đoạn cách mạng mới. Tạo cơ chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện để Đoàn tham gia góp ý cho Đảng, Ban Chấp hành Đoàn các cấp cần chú trọng tới việc tập hợp đoàn kết rộng rãi các tầng lớp thanh niên; gắn chặt việc giáo dục chính trị tư tưởng với việc chăm lo lợi ích cho thanh niên. Phải coi công tác thanh niên là vấn đề sống còn của cách mạng. Mặt khác, tổ chức Đoàn phải đưa ra các hình thức, phương thức hoạt động thích hợp; phù hợp với tâm lý, trình độ, lứa tuổi, tập quán của đoàn viên thanh niên trong tỉnh, thu hút đông đảo thanh niên tham gia tích cực vào các phong trào hành động cách mạng.

Để triển khai các Nghị quyết của Trung ương Đảng, của Tỉnh uỷ đạt kết quả tốt, Ban Chấp hành tỉnh Đoàn đã triệu tập Đai hội đại biểu Đoàn toàn tỉnh lần thứ IX từ ngày 30 tháng 6 đến ngày 1 tháng 7 năm 1992. Về dự đại hội có 129 đại biểu, thay mặt cho hơn 130.000 đoàn viên trong tỉnh. Đại hội được đón các đồng chí Thái Hiền Lương, Bí thư TW Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; Kiều Việt Nguyên, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh; Hoàng Công Dung, Phó bí thư tỉnh uỷ - Chủ tịch UBND tỉnh và các đại biểu ở các ban, ngành đoàn thể trong tỉnh và tỉnh bạn. Đại hội đã tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong nhiệm kỳ 1987 - 1992, với những nhận định: "Số đông thanh niên, trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và những khó khăn của đất nước đã có những nhận thức đúng biết vượt lên khó khăn xung kích đi đầu, tham gia tích cực góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đại hội cũng khẳng định: "Tuyệt Đại bộ phận cán bộ đoàn viên thanh niên của tỉnh vẫn tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, quyết tâm đi theo con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn. Công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh cơ bản được duy trì và giữ vững. Nhiều nhân tố mới, điển hình mới đã xuất hiện trong các phong trào do Đoàn tổ chức. Với những cố gắng kết quả đó đã góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ địa phương". Đại hội đã nêu ra phương hướng, nhiệm vụ công tác Đoàn và phong trào thanh niên nhiệm kỳ (1992 - 1997) là:

1 - Tiếp tục đổi mới Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, xây dựng Đoàn vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động.

2 - Tập trung làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục chính trị tư tưởng cho thanh niên hướng các nội dung, hình thức phong phú, nhằm định hướng lý tưởng cách mạng cho tuổi trẻ, quyết tâm theo con đường cách mạng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn. Bảo vệ và phát huy truyền thống của thế hệ trẻ Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN. Giữ gìn, phát huy bản sắc dân tộc kết hợp với tinh hoa văn minh thế giới góp phần vào việc xây dựng nhân cách của người thanh niên mới XHCN, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc.

3 - Tăng cường củng cố xây dựng Đoàn vững mạnh (chú trọng đến chi đoàn và đoàn viên). Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn. Mở rộng và đa dạng hoá các hình thức tập hợp thanh niên, quan tâm đến việc tập hợp thanh niên vùng cao, vùng sâu và thanh niên vùng công giáo. Làm tốt công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng.

4 - Đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp hoạt động của Đoàn để phù hợp với yêu cầu tình hình nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới, giữ vững và phát huy vai trò và chất lượng nòng cốt, xung kích. Thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ nhất đã đề ra.

Để thực hiện mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ, Đại hội vạch ra 4 chương trình công tác lớn:

1 - Chương trình xây dựng Đoàn và Đoàn tham gia xây dựng Đảng.

2 - Chương trình tham gia phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, tham gia bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

3 - Chương trình xây dựng đời sống văn hoá tinh thần lành mạnh trong thanh niên, góp phần xây dựng, phát triển văn hoá - xã hội.

4- Chương trình tham gia bảo vệ chăm sóc, giáo dục trẻ em, xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh vững mạnh.

Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành tỉnh Đoàn (Khoá IX) gồm 23 đồng chí, bầu đoàn đại biểu đi dự Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VI gồm 11 đồng chí. Đồng chí Nguyễn Văn Tuyết được bầu làm Bí thư tỉnh Đoàn; đồng chí Nguyễn Công Vạng làm Phó Bí thư tỉnh Đoàn.

Từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 10 năm 1992, Đai hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ VI đã diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Đại hội đã đánh giá tinh thần tổ chức hoạt động của Đoàn và phong trào thanh niên trong 5 năm (1987 - 1992); biểu dương những cố gắng đóng góp của cán bộ đoàn viên, chỉ ra những hạn chế tồn tại cần khắc phục. Không những thế, đại hội còn đề ra phương hướng, nội dung, chương trình hành động cách mạng của Đoàn và tuổi trẻ cả nước trong nhiệm kỳ 1992 - 1997, là:

1 - Chương trình thanh niên làm kinh tế, tham gia giải quyết việc làm.

2 - Chương trình thanh niên tham gia bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

3 - Chương trình học tập sáng tạo, tích cực tham gia phát triển văn hoá xã hội.

4 - Chương trình xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh và chăm sóc giáo dục thiếu nhi.

Phần Điều lệ Đoàn, Đại hội nhất trí thông qua bài ca chính thức của Đoàn là bài "Thanh niên làm theo lời Bác" nhạc và lời của Hoàng Hoà; thông qua nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đoàn là nguyên tắc tập trung dân chủ, thông qua điều quy định nhiệm kỳ đại hội Đoàn cấp huyện 5 năm 1 lần, giữa nhiệm kỳ có thể tổ chức Hội nghị đại biểu.

Tháng 1 năm 1993, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) đã ban hành Nghị quyết về công tác thanh niên trong tình hình mới. Nghị quyết đã đánh giá đúng đắn vai trò của thanh niên, công tác thanh niên: "Thanh niên là lực lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng".

Quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ tư của Đảng, và nhằm hiện thực hoá các chương trình hành động cách mạng do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đoàn đề ra, Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đoàn (Khoá VI) họp từ ngày 23 đến ngày 25 tháng 2 năm 1993 đã phát động thanh niên trong cả nước thực hiện hai phong trào lớn: "Thanh niên lập nghiệp" và "Tuổi trẻ giữ nước". Hai phong trào này mang ý nghĩa rất lớn đối với tuổi trẻ cả nước, trong đó có tuổi trẻ Yên Bái. Phong trào thu hút một lực lượng hùng hậu đoàn viên thanh niên giam gia, được tuổi trẻ hưởng ứng nhiệt tình, đầy hào hứng. Phong trào ra đời đáp ứng được tâm tư nguyện vọng của giới trẻ là muốn được cống hiến tài năng, trí tuệ, sức trẻ cho quê hương đất nước, muốn được thể hiện và khẳng định mình trong những điều kiện hoàn cảnh mới.

             1 - Phong trào "Thanh niên lập nghiệp".

Mục tiêu của phong trào nhằm cổ vũ, động viên, khuyến khích, tạo mọi điều kiện hướng dẫn và giúp đỡ thanh niên lập nghiệp, lập thân với những nội dung cách làm phù hợp theo từng đối tượng thanh niên, để làm giàu cho bản thân, cho gia đình và cho toàn xã hội trong một bối cảnh kinh tế mới, có nhiều thuận lợi và thách thức khó khăn không nhỏ.

Tính tới thời điểm này, toàn tỉnh có hơn 134.000 đoàn viên thanh niên của 30 dân tộc anh em; trong đó có 28.150 đoàn viên, 505 Đoàn cơ sở và 1.575 chi đoàn.

Yên Bái là một tỉnh miền núi, giao thông đi lại khó khăn, trình độ dân trí trong đó có thanh niên còn thấp, đời sống tinh thần vật chất khó khăn. Tỉnh cũng là điểm chú ý trong âm mưu diễn biến hoà bình của kẻ địch.

Đảng ta luôn quan tâm đánh giá nhìn nhận phát huy vai trò tích cực của tuổi trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chính quyền và nhiều ngành trong tỉnh như Sở Lao động thương binh và xã hội, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Sở Khoa học công nghệ và môi trường, Sở Giáo dục, Sở Công an, Sở Thể dục thể thao... đã ký kết nhiều văn bản liên tịch với tỉnh Đoàn.

Cũng như thanh niên trong cả nước, thanh niên Yên Bái có đặc điểm chung là: Yêu nước và muốn cống hiến cho quê hương, đất nước, muốn tự khẳng định mình bằng công việc. Nguyện vọng thiết tha của mọi tầng lớp thanh niên là có việc làm thu nhập ổn định, được học tập để nâng cao trình độ mọi mặt, được giao tiếp rộng rãi, vui chơi giải trí lành mạnh.

Nắm rõ được đặc điểm đó, cũng như tầm quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên, tỉnh Đoàn đã không ngừng động viên khuyến khích, chỉ đạo sát sao tuổi trẻ toàn tỉnh trên tất cả các mặt hoạt động, và đã giành được những kết quả đáng khích lệ.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết Trung ương V (khoá VII) và Nghị quyết 03 của Tỉnh uỷ về phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn; tổ chức Đoàn trên phạm vi toàn tỉnh đã tích cực tổ chức, động viên thanh niên tham gia với những nội dung, hình thức đa dạng phong phú. Nên trong 5 năm qua, chương trình thanh niên tham gia phát triển nông thôn - lâm nghiệp và xây dựng nông thôn mới, gặt hái được rất nhiều thành tựu. Qua 5 năm đã có hơn 2 vạn gói chế phẩm vi sinh và gần 20.000 tấn phân hữu cơ được đưa vào đồi, ruộng. Có trên 5.000 đoàn viên thanh niên được tập huấn về KHKT nghề nông, đặc biệt Đoàn đã tổ chức và trực tiếp hỗ trợ giúp cho 40 cán bộ đoàn viên đi đào tạo và đã tốt nghiệp trung cấp nông nghiệp, lực lượng này trở về làm nòng cốt cho phong trào chuyển giao và ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất nông - lâm nghiệp, thanh niên đã tích cực đưa năng suất lúa, chè tăng hơn 10% trên diện tích của các hộ gia đình trẻ. Hoạt động trên đã được triển khai mạnh ở các huyện như Yên Bình, Trấn Yên, Văn Chấn... Các xã, vùng cao của huyện Mù Cang Chải, huyện Trạm Tấu sau khi xoá bỏ cây thuốc phiện đã hăng hái đưa các giống lúa mới, ngô có năng suất cao và các loại cây mơ, mận tam hoa, thảo quả, quế vào trồng với diện tích lớn nhằm tháo gỡ khó khăn về lương thực thực phẩm cho đồng bào vùng cao.

Song song với hoạt động chuyển giao KHKT là phong trào phủ xanh đất trống đồi trọc và phát triển kinh tế hộ theo hướng xây dựng các mô hình kinh tế trang trại thanh niên. Để giúp thanh niên tham gia tốt phong trào này, Đoàn đã tín chấp vay giúp hơn 800 triệu đồng vốn để sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt tỉnh Đoàn còn xây dựng và thực hiện dự án 327 - chiến khu Vần với tổng giá trị đầu tư hơn 5 tỷ đồng, góp phần tích cực đẩy nhanh độ tán che phủ rừng của tỉnh, từ 17% năm 1991 lên 31% năm 1996.

Phong trào này 5 năm qua đã thu hút 10.000 đoàn viên, thanh niên tham gia, mỗi năm trồng mới từ 3.500 đến 4.000 ha rừng. Chăm sóc bảo vệ được 10.000 ha rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, góp phần bảo tồn và giữ gìn quỹ rừng của tỉnh. Mặt khác, trong kinh tế Đoàn đã chỉ đạo xây dựng mô hình tổng hợp: Rừng - Vườn - Ao - Chuồng (RVAC) cũng được thanh niên quan tâm thực hiện có hiệu quả; các loại cây công nghiệp đặc sản như quế, chè, cà phê; các loại cây ăn quả giá trị như bưởi, cam, quýt được phát triển với diện tích lớn hàng ngàn héc ta; thêm vào nữa là việc chăn nuôi trâu, bò, dê, lợn, gà, cá lồng đã góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu nông thôn, từng bước tạo ra sản phẩm hàng hoá. Ta có thể khẳng định rằng, phong trào "Thanh niên lập nghiệp" đã trở thành một phong trào thiết thực và sống động trong thanh niên nông thôn. Thực tế cho thấy, từ năm 1991 chỉ có 5 chủ trang trại là thanh niên đến năm 1995 đã có 385 chủ trang trại trẻ có giá trị vườn rừng, ao chuồng từ 20 đến 100 triệu đồng, thậm chí tới vài trăm triệu đồng. Thu nhập bình quân của trang trại từ 10 triệu đồng/năm trở lên. Đây là một thành tích lớn của Đoàn thanh niên Yên Bái, mở ra một hướng đi đúng cho thanh niên, tạo công ăn việc làm ổn định, góp phần xoá đói giảm nghèo, thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển giàu mạnh.

Một lĩnh vực hoạt động nữa của phong trào "Thanh niên lập nghiệp" đó là sự đóng góp của thanh niên trong khối công nhân viên chức cũng đầy nỗ lực và hiệu quả, tạo sắc thái diện mạo mới cho nền kinh tế tỉnh nhà. Đó là phong trào "CKT" với mục tiêu chất lượng, kiểu dáng mẫu mã đẹp, tiết kiệm đã được thanh niên ngành chè, ngành chế biến lâm thổ sản, sứ điện, may mặc tích cực tham gia. Nhiều mặt hàng đi tham gia hội chợ triển lãm đạt giải cao như huy chương vàng, bạc cho sản phẩm của sứ điện cao thế của thanh niên Nhà máy Sứ Yên Bái; đó còn là các sản phẩm gỗ hạt tròn xuất khẩu, chè Suối Giàng, gạch Xuân Lan. Ngoài ra, còn có hàng ngàn thanh niên mạnh dạn đầu tư vốn để xây dựng và mở rộng các ngành nghề như sản xuất vật liệu xây dựng, đồ mộc dân dụng, may mặc, thêu đan, kinh doanh vàng bạc đá quý, sửa chữa ô tô xe máy... Số vốn đầu tư của doanh nghiệp trẻ lên tới hàng tỉ đồng, đã góp phần làm đa dạng hình thức sản xuất kinh doanh, đa dạng hoá các loại hình sản phẩm, hàng hoá làm tăng nguồn thu của tỉnh năm sau cao hơn năm trước. Một ý nghĩa khác là hàng năm giải quyết cho 3 -4 ngàn lao động là thanh niên có công ăn việc làm, thu nhập ổn định. Các tổ chức Đoàn đã chủ động hướng dẫn thanh niên lập các dự án vay vốn sản xuất.

Tỉnh Đoàn Yên Bái còn tổ chức nhiều loại hình hoạt động phong phú khác như  xây dựng các câu lạc bộ gia đình trẻ giúp nhau làm kinh tế và nuôi con khoẻ, dạy con ngoan. Tổ chức các cuộc thi thợ giỏi, hội nghị đầu bờ, hội nghị gặp mặt các chủ trang trại trẻ... đã làm cho phong trào "Thanh niên lập nghiệp" ngày càng đi vào chiều sâu và có hiệu quả thiết thực với thanh niên.

Công tác dân số - kế hoạch hoá gia đình cũng được tỉnh Đoàn chú trọng chỉ đạo, với đỉnh cao là phong trào 3 mục tiêu "Dân số - sức khoẻ - môi trường", thực hiện mô hình gia đình trẻ nuôi con khỏe dạy con ngoan, mỗi cặp vợ chồng chỉ có 1 đến 2 con, giảm tỷ lệ sinh tới mức tối đa, nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình, thực hiện mô hình gia đình hiện đại, hạt nhân quy mô nhỏ. Tất cả các huyện, thị trong toàn tỉnh đều phối hợp với Uỷ ban dân số - KHHGĐ và các ngành liên quan phối hợp thực hiện tốt mục tiêu công tác trên. Toàn tỉnh đã tổ chức được 15 chiến dịch truyền thông dân số; các huyện đã cung cấp hơn 150.000 tài liệu truyền thông cho gần 15 vạn lượt người, xây dựng 28 câu lạc bộ tiền hôn nhân và Câu lạc bộ gia đình trẻ... với 1.450 hội viên thường xuyên tham gia.

Hàng năm đã có gần 10.000 cặp vợ chồng trẻ thực hiện các biện pháp tránh thai, góp phần hạ tỉ lệ phát triển dân số từ 2,7% năm 1992 xuống 2,44% năm 1996.

Trong những năm qua Đoàn đã phối hợp với các ngành hữu quan tích cực tổ chức các hoạt động truyền thông phòng chống căn bệnh HIV/AIDS và tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về "ma tuý - mại dâm và thái độ của bạn". Kết quả có hơn 57.000 người tham gia. Thực hiện phong trào "3 bỏ", thanh niên các huyện Trạm Tấu, Mù Cang Chải, Văn Chấn, Nghĩa Lộ, thị xã Yên Bái và một số đơn vị khác đã tích cực vận động và tổ chức tham gia hoạt động xoá bỏ trồng cây thuốc phiện, tham gia cai nghiện cho thanh niên. Tiêu biểu là Đoàn công an huyện Mù Cang Chải đã tổ chức quản lý 10 lớp cai nghiện cho 401 đối tượng, đơn vị đã được Trung ương Đoàn khen thưởng.

Trong công tác tham gia giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, thanh niên cũng có những hoạt động, đóng góp tích cực, thiết thực góp phần giữ vững trật tự - trị an và an toàn xã hội trên địa bàn.

Phong trào "Học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp", ra đời mấy năm vừa qua thực sự phát huy tác dụng. Là một nét mới trong công tác hoạt động của Đoàn. Nó được triển khai mạnh mẽ trong các cơ sở trường học; được sáng tạo thành nhiều nội dung hình thức phong phú trong học tập, rèn luyện nên đã góp phần tích cực vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của các nhà trường; được tuổi trẻ học đường hưởng ứng tích cực. Các hoạt động "Xây dựng lớp học tình thương", "Xây dựng quỹ vì bạn nghèo", "Quỹ khuyến học khuyến tài". "Đôi bạn cùng tiến"... đã góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng phong cách lối sống của người học sinh. Các cơ sở Đoàn đã tham gia xoá mù cho hơn 1.000 thanh niên dân tộc, xây dựng được 10 lớp học tình thương, hỗ trợ hàng ngàn thanh thiếu nhi nghèo vượt khó. Riêng "Quỹ hỗ trợ tài năng trẻ của tỉnh Đoàn đã trao được học bổng cho hơn 100 thanh thiếu nhi với tổng trị giá hơn 30 triệu đồng. Các bạn Đào Duy Tùng, Ngô Thị Kim Danh (Yên Bái), Nguyễn Thị Anh Đào (Văn Yên), Nguyễn Minh Đông (Trấn Yên), Vũ Thị Minh Thu (Nghĩa Lộ)...Các trường Nguyễn Huệ, trường Chuyên, trường Cao đẳng sư phạm, trường nội trú vùng cao, trường cấp 3 Yên Bình, thị xã Nghĩa Lộ là những cá nhân, tập thể tiêu biểu cho phong trào thanh niên trường học.

Chỉ trong năm 1994 - 1995, hưởng ứng phong trào "Học tập vì ngày mai lập nghiệp", các cơ sở Đoàn trong trường học đã triển khai mạnh mẽ với nhiều hình thức phong phú đa dạng, tạo thành không khí thi đua sôi nổi. Kết quả tỉ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp đạt 94%, số học sinh chuyển lớp đạt 97%, chất lượng giảng dạy của các thầy, cô giáo trẻ được nâng cao góp phần huy động 73% số trẻ em trong độ tuổi đi học, 50 em tham dự các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh và toàn quốc đã đạt nhiều giải cao. Đoàn còn phối hợp với ngành giáo dục mở và duy trì 7 lớp học tình thương cho gần 100 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hỗ trợ cả tinh thần và vật chất để các em học tập tốt. Đồng thời trao 45 suất học bổng trị giá 12 triệu đồng cho các em có thành tích xuất sắc trong học tập và rèn luyện.

Sau một thời gian phát động và triển khai, phong trào "Thanh niên lập nghiệp" đã và ngày càng phát huy tác dụng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội thu hút tất cả các đối tượng thanh niên, khẳng định một mô hình, một hướng đi mới đầy sáng tạo và đúng đắn của công tác Đoàn và phong trào thanh niên Việt Nam trong tình hình mới.

              2 - Phong trào "Tuổi trẻ giữ nước"

Thực hiện Nghị quyết 03 của Ban Chấp hành trung ương Đảng khoá VII, Đoàn thanh niên các cấp, đặc biệt là Đoàn thanh niên trong quân đội, Công an đã đẩy mạnh công tác giáo dục nhằm tăng cường nhận thức, đề cao cảnh giác, chống âm mưu diễn biến hoà bình của kẻ địch. Động viên tuổi trẻ xung kích đi đầu giữ gìn trật tự trị an, an toàn xã hội ở địa phương góp phần xây dựng khu vực phòng thủ vững mạnh.

Mục tiêu của phong trào là giáo dục cho đoàn viên, thanh niên về ý thức và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trước mọi âm mưu phá hoại của kẻ thù.

Thực hiện xây dựng một nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng quân đội và công an nhân dân vững mạnh; Đoàn thanh niên các cấp đã coi trọng việc tuyên truyền vận động thanh niên thực hiện tốt "Luật nghĩa vụ quân sự", nâng cao cảnh giác chống "Âm mưu diễn biến hoà bình", của kẻ thù. Số thanh niên tham gia nhập ngũ đều đạt chỉ tiêu 100% mức giao. Kế đó, phong trào kết nghĩa 3 lực lượng được tiến hành ở 120 đơn vị bộ đội, công an và cơ sở Đoàn nơi đóng quân. Tỉnh Đoàn còn tổ chức xây dựng các tủ sách, gửi tặng các chiến sĩ vộ đội, hoặc gửi thư tặng quà các chiến sĩ vào những ngày lễ, tết. Thắt chặt thêm mối quan hệ, tình đoàn kết giữa thanh niên trong và ngoài quân đội. Nằm trong phong trào này, năm 1994, nhân kỷ niệm 40 năm ngày giải phóng Điện Biên, tỉnh Đoàn đã tổ chức cho đoàn viên thanh niên viết bài dự thi tìm hiểu về Điện Biên  lịch sử. Tỉnh Đoàn cũng cử 1 đoàn đại biểu gồm 20 đồng chí thay mặt cho tuổi trẻ Yên Bái tham gia các hoạt động kỷ niệm chào mừng chiến thắng Điện Biên và đã đóng góp 1.000.000 đồng xây dựng nghĩa trang Điện Biên. Tỷ lệ đoàn viên được học tập Luật nghĩa vụ quân sự, số đoàn viên lên đường nhập ngũ đều cao hơn các năm trước đây.

Hoạt động kết nghĩa 3 lực lượng (thanh niên, công an, quân đội) đã phát triển trong các năm trước đây và nở rộ trong năm 1995. 20 đơn vị kết nghĩa giữa thanh niên quân đội và thanh niên địa phương thường xuyên có các nội dung phối hợp hoạt động tốt như xây trường học, làm đường giao thông, sinh hoạt văn hoá, văn nghệ TDTT... Qua đây, tình đoàn kết quân dân thêm củng cố, thắt chặt. 100 đội TNXK an ninh, đội cờ đỏ với 1.500 thanh niên tham gia thường xuyên hoạt động đã góp phần giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, đặc biệt ở trên các địa bàn trọng điểm như khu vực thị xã Yên Bái, Nghĩa Lộ và một số huyện vùng cao. Các cấp bộ Đoàn nhất là cấp tỉnh và một số huyện, thị trọng điểm như Trạm Tấu, Mù Cang Chải, thị xã Yên Bái... đã tiến hành xây dựng phương án và tham gia tốt đợt diễn tập YB - 95, được các ngành chức năng đánh giá cao.

Trong thanh niên công an có phong trào thực hiện "6 lời dạy của Bác Hồ". Qua đó, ý thức kỷ luật, phẩm chất đạo đức cách mạng của người chiến sĩ công an nhân dân được nâng lên rõ rệt. Trình độ chiến thuật, nghiệp vụ chuyên môn cũng có nhiều tiến bộ. Tuổi trẻ ngành công an đã tham gia triệt phá 198 tụ điểm hoạt động có biểu hiện vi phạm nếp sống văn hoá, thu giữ và tiêu huỷ 100 kg thuốc phiện. Phá nhiều vụ trọng án nhanh gọn, đem lại lòng tin cho nhân dân, bắt giữ, tịch thu, xử lý và đem truy tố nhiều vụ buôn bán, làm thất thoát tài sản nhà nước... trị giá hàng trăm triệu đồng.

Một hoạt động nữa nằm trong phong trào này đó là chương trình "Khoẻ để lập nghiệp và bảo vệ tổ quốc" được tổ chức thực hiện tốt, đạt hiệu quả cao. Trên cơ sở thực hiện nghị quyết liên tịch giữa ba ngành: Đoàn thanh niên, Sở Giáo dục - đào tạo và Sở Thể dục thể thao Yên Bái, các hoạt động thể dục thể thao đã diễn ra phong phú về thể loại, rộng khắp trong toàn tỉnh, chất lượng chuyên môn từng bước được nâng lên. Các cuộc thi đấu bóng chuyền, bóng đá thanh thiếu nhi, giải việt dã tiền phong, cầu lông, bóng bàn... được phối hợp tổ chức thường xuyên, cuốn hút hàng vạn người tham gia. Bằng hoạt động này phong trào TDTT trong thanh thiếu niên được gây dựng, đạt được những kết quả đáng khích lệ; tạo không khí phấn khởi hăng hái trong lao động; công tác và học tập của tuổi trẻ. Nhiều vận động viên, cầu thủ đã phá kỷ lục trong tỉnh và đạt kỷ lục quốc gia. Như vậy, động viên Lan Hương đã được cử đi tham dự giải chạy trong nước và quốc tế và Seagame 18, tổ chức tại Thái Lan. Riêng năm 1995, phong trào rèn luyện "Khoẻ để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc" đã thu hút trên 100.000 đoàn viên thanh niên tham gia.

Phong trào "Thanh niên lập nghiệp" và Tuổi trẻ giữ nước "đã thực sự đáp ứng được nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên, hoạt động ngày một hiệu quả; tạo ra cho Đoàn những sinh lực mới, tác động tích cực đến đông đảo thanh niên, tạo ra những giá trị tinh thần và vật chất to lớn thúc đẩy các mặt công tác của Đoàn và phong trào thanh niên Yên Bái phát triển lớn mạnh. Sự xuất hiện và phát triển của hai phong trào hoàn toàn phù hợp với yêu cầu thực tiễn, nhiệm vụ cách mạng mới của Đảng, của dân tộc.

*
*   *

Công tác tư tưởng văn hoá, tuyên truyền giáo dục trong 5 năm 1992 - 1997 có nhiều tiến bộ rõ rệt. Nội dung hình thức từng bước được đổi mới khắc phục được những hạn chế tồn tại. Góp phần tích cực để nâng cao nhận thức và định hướng lý tưởng, củng cố niềm tin của tuổi trẻ các dân tộc trong tỉnh và sự lãnh đạo của Đảng.

Các hoạt động tuyên truyền giáo dục về đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đã được đổi mới về hình thức, phương pháp, đồng thời tổ chức được thường xuyên. Hơn 100.000 lượt cán bộ, đoàn viên thanh niên trong tỉnh được quán triệt, thực hiện Nghị quyết Trung ương IV (khoá VII) và chương trình hành động của Đảng bộ các cấp trong tỉnh" Về tăng cường đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên và nghị quyết đại hội Đảng các cấp". Đặc biệt vào những ngày lễ lớn và các dịp có nhiều sự kiện chính trị; các cấp bộ Đoàn đều tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Thông qua những hình thức phong phú như: Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu và tổ chức các hoạt động mít tinh kỷ niệm, hoạt động văn hoá - thể thao để chào mừng... Qua đó, giúp cho tuổi trẻ các dân tộc trong tỉnh tiếp cận và quán triệt thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhận thức và định hướng lý tưởng, kiên định con đường cách mạng của Đảng, Bác Hồ và dân tộc đã lựa chọn.

Các hoạt động giáo dục truyền thống dân tộc và cách mạng, truyền thống của Đảng, của Đoàn... trong những năm này được đổi mới về hình thức, biện pháp và được tổ chức triển khai có hiệu quả. Có rất nhiều loại hình tuyên truyền giáo dục thu hút hơn 10 vạn lượt thanh thiếu nhi tham gia với quy mô và cấp độ khác nhau như: Hành hương về nguồn, Gặp mặt truyền thống, áo lụa tặng bà, Dâng bát hương lên mộ liệt sĩ, Xây mộ cho các bà mẹ Việt Nam anh hùng... Chỉ tính riêng việc tổ chức thực hiện 5 cuộc thi tìm hiểu truyền thống đã có hơn 15 vạn bài dự thi và đã đạt được nhiều giải cao của Trung ương Đoàn, Hội đồng Đội Trung ương tặng thưởng. Nhiều đơn vị đã tổ chức tốt, tích cực các hoạt động này là: Huyện Trấn Yên, Yên Bình, Văn Chấn, thị xã Yên Bái, Đoàn cơ quan tỉnh, thị xã Nghĩa Lộ , huyện Văn Yên, huyện Lục Yên...

Đi liền với đó là các hoạt động giáo dục về lối sống, nếp sống mới cho thanh thiếu niên được đẩy mạnh và đổi mới về nội dung hình thức, thông qua việc tổ chức cuộc thi như: "Thi học sinh thanh lịch", "7 sắc cầu vồng", "Nét đẹp đội viên"... cùng hàng trăm các cuộc tọa đàm, hội thảo, các buổi biểu diễn liên hoan nghệ thuật... đã diễn ra thường xuyên, liên tục  không những thế, tỉnh Đoàn còn phối hợp xây dựng các Nghị quyết liên tịch với các ngành hữu quan như: Công an, Tư pháp, Văn hoá thông tin và Hội cựu chiến binh... để tổ chức các hoạt động tuyên truyền giáo dục pháp luật và nếp sống, lối sống văn hoá mới cho thanh niên. Việc triển khai cuộc vận động "2 xây 1 chống" và phong trào "5 chống" do Trung ương Đoàn phát động được tỉnh Đoàn tổ chức thực hiện tốt. Thanh niên vùng cao thuộc các huyện Trạm Tấu, Mù Cang Chải, Văn Trấn... đã cam kết đi đầu thực hiện cuộc vận động "3 bỏ" thực hiện nếp sống văn hoá mới, bài trừ hủ tục lạc hậu, thay vào đó là các hoạt động văn hoá lành mạnh, tích cực.

Thực hiện Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị, Nghị quyết Trung ương IV (khoá VII) và chương trình hành động của Tỉnh uỷ Yên Bái về đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong tình hình mới. Ngay sau Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ IX BCH tỉnh Đoàn đã có Nghị quyết chuyên đề bàn về công tác củng cố xây dựng Đoàn, xây dựng Hội và công tác tham gia xây dựng Đảng. Đặc biệt đã tập trung vào việc xây dựng, đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ nhằm nâng cao nhiệt tình và kỹ năng công tác thanh niên cho đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp, nhất là cán bộ chủ chốt cấp huyện và cơ sở. Qua 5 năm đã có gần 4.000 lượt cán bộ Đoàn, Đội các cấp trong tỉnh được đào tạo bồi dưỡng tập huấn nghiệp vụ ở Trung ương, tại trường Đoàn của tỉnh và huyện. Giai đoạn này, công tác bồi dưỡng kết nạp đoàn viên mới hết sức được coi trọng. Nếu những năm trước 1992 chỉ kết nạp được từ 2.500 đến 3.000 đoàn viên thì từ 1993 đến nay, trung bình hàng năm kết nạp được trên 5.000 đoàn viên. Đưa tổng số đoàn viên trong tỉnh từ gần 24.000 năm 1993 lên 28.156 năm 1997, tăng 15% so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ IX đề ra.

Mặt khác, công tác nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn cơ sở và chất lượng đoàn viên cũng luôn được coi trọng, qua phân loại đoàn viên hàng năm, thời gian này đạt 92% đủ tư cách, trong đó có hơn 50% đạt khá và xuất sắc, phát thẻ Đoàn cho hơn 9.000 đoàn viên.

Một nét nữa trong hoạt động của Đoàn thời kỳ này là việc xây dựng củng cố tổ chức Hội LHTN được tiến hành từ tỉnh đến cơ sở. Đã tiến hành tổ chức Đại hội thành lập Uỷ ban Hội LHTN tỉnh và ở 9/9 huyện, thị; có 50 chi hội thu hút gần 5.000 hội viên thường xuyên tham gia các hoạt động Hội. Góp phần tập hợp và mở rộng mặt trận đoàn kết rộng rãi các tầng lớp thanh niên trên phạm vi toàn tỉnh.

Về công tác kiểm tra của Đoàn những năm này cũng luôn thực hiện chặt chẽ, sát sao; đã có nhiều hoạt động tích cực góp phần bảo đảm cho các cấp bộ Đoàn và đoàn viên thanh niên thực hiện tốt Nghị quyết và Điều lệ Đoàn, Điều lệ Hội.

Để tiếp tục đưa phong trào thanh niên phát triển vững mạnh thì vai trò lãnh đạo của Đảng cũng hết sức quan trọng và ngược lại để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng thì công tác Đoàn tham gia xây dựng Đảng, góp phần làm cho Đảng trong sạch vững mạnh hơn lúc nào hết phải quan tâm, chú trọng. Xác định được điều ấy, trong 5 năm qua đã có hàng ngàn lượt ý kiến của đoàn viên thanh niên tham gia xây dựng các chủ trương, chính sách Nghị quyết của Đảng, tham mưu đề xuất với cấp uỷ Đảng nhất là về công tác thanh niên. Cũng trong năm năm đã có 7.500 đoàn viên ưu tú được giới thiệu với Đảng, tăng 15% so với chỉ tiêu nhiệm kỳ lần thứ IX đề ra. Đã có 1.555 đoàn viên ưu tú vinh dự đứng vào hàng ngũ Đảng, chiếm tỉ lệ 44,4% so với tổng số đảng viên được kết nạp trong toàn tỉnh, đã góp phần trẻ hoá đội ngũ đảng viên, làm tăng sinh lực và nêu cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng.

Một hoạt động nữa trong thời gian này cũng được tỉnh Đoàn hết sức xem trọng là "Công tác chăm sóc giáo dục thiếu niên nhi đồng và xây dựng Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh". Toàn tỉnh có 14 vạn thiếu nhi, có gần 600 liên đội và 4.570 chi đội. Các phong trào "Học giỏi chăm ngoan", "Vượt khó giúp bạn vượt khó", "Vì bạn nghèo", "Em yêu khoa học", "áo lụa tặng bà"... Được Hội đồng Đội các cấp trong tỉnh nghiên cứu vận dụng và tổ chức chỉ đạo tốt. Đặc biệt là phong trào "1.605 bát hương gửi tới nghĩa trang liệt sĩ" và phong trào "Xây mộ các bà mẹ Việt Nam anh hùng đã mất" là sáng kiến của tổ chức Đoàn, Hội đồng Đội và thiếu nhi các dân tộc trong tỉnh. Đã tạo được ảnh hưởng tích cực đối với không chỉ chăm sóc giáo dục thiếu nhi ở địa phương, đã được tỉnh và Trung ương Đoàn khen ngợi. Thông qua việc tham gia các phong trào trên và thực hiện chương trình Rèn luyện đội viên, đã có hơn 140.000 lượt em được công nhận đạt danh hiệu "Cháu ngoan Bác Hồ", gần 30.000 em được kết nạp Đội và gần 15.000 đội viên lớn được kết nạp vào Đoàn. Công tác tổ chức xây dựng Đội thiếu niên và Sao nhi đồng trong và ngoài trường học được chú ý làm tốt hơn. Công tác bồi dưỡng tập huấn và xây dựng đội ngũ phụ trách Đội có những tiến bộ mới, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động Đội được tăng cường một bước đáng kể. Đặc biệt, Nhà thiếu nhi tỉnh được xây dựng và đã đi vào hoạt động tốt, thực sự từng bước đáp ứng yêu cầu, là một trung tâm tổ chức giáo dục thiếu nhi của tỉnh. Nổi lên trong hoạt động này là các đơn vị: Thị xã Yên Bái, huyện Trấn Yên, Văn Chấn, Văn Yên, Lục Yên, thị xã Nghĩa Lộ, Yên Bình... Có thể khẳng định, 5 năm qua công tác xây dựng Đội và tổ chức các phong trào thiếu nhi đã tiếp tục được đổi mới với tuổi, đã đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu học tập, rèn luyện, vui chơi cho thiếu niên nhi đồng, góp phần tích cực vào sự nghiệp bảo vệ và chăm sóc thiếu nhi.

Do có những đóng góp cống hiến công tác Đoàn và phong trào Thanh thiếu niênYên Bái đã được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng Bằng khen đơn vị xuất sắc liên tục trong các năm 1991, 1992, 1993, 1994, được uỷ ban Dân tộc miền núi Trung ương tặng Bằng khen năm 1994, UBND tỉnh tặng cờ năm 1995, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương lao động hạng Ba năm 1995.

*
*   *

Sau hơn 10 năm nỗ lực phấn đấu thực hiện đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam; dù rằng đã trải qua vô vàn khó khăn trở ngại do những nguyên nhân chủ quan và khách quan mang lại; song tuổi trẻ Yên Bái vẫn luôn giương cao ý chí cách mạng, từng bước khắc phục khó khăn, vươn lên lập nhiều thành tích trong lao động sản xuất; góp phần quan trọng cùng Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh thực hiện và hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ chính trị của địa phương, cùng tuổi trẻ cả nước đưa sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân tộc tới đích thắng lợi. Tổ chức Đoàn đã khẳng định được vai trò vị thế chính trị của mình - là người bạn đồng hành và là trường học XHCN của thanh niên. Vai trò và ảnh hưởng của Đoàn trong thanh niên và trong xã hội được giữ vững và phát huy không ngừng.

 

 



(1) Hoàng Liên Sơn cũ.

(1) Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên, NXBTN, H - 1980, tr 84.

(2) Hoàng Liên Sơn cũ.

(1) Văn kiện Đại hội đại biểu tỉnh Đảng Bộ Yên Bái lần thứ I (Lần thứ XIII).